Macarıstanın xarici işlər naziri Peter Siyarto Moskvaya səfərindən sonra bir neçə həftə əvvəl bəyan etmişdi ki, ABŞ-nin yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampın Ukraynada atəşkəs əldə etmək niyyətinin həyata keçirilməsi kifayət qədər reallaşır. Bundan sonra Orban və Siyarto Trampın dəvəti ilə onun Floridadakı iqamətgahına baş çəkiblər. Ötən gün Tramp da, necə deyərlər, ehtiyatlı nikbinlik ifadə etdi.
Lakin dekabrın 17-də səhər saatlarında Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Radiasiya, Kimyəvi və Bioloji Müdafiə Qoşunlarının rəisi İqor Kirillov Moskvadakı evinin qarşısında partladılıb. Kiyev buna görə rəsmi məsuliyyəti öz üzərinə götürməyib, lakin beynəlxalq mətbuatda partlayışın Ukrayna təhlükəsizlik xidməti tərəfindən törədildiyi barədə xəbərlər yayılıb. Ən azından Kiyev partlayışla heç bir əlaqəsinin olmadığını inkar etməyib.
Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Dmitri Medvedev Kirillovun qətli ilə bağlı yazıb ki, bu, “Kiyev administrasiyasının terrorudur”, qaçılmaz cavab alacaq. Kirillovun qətli Rusiya Müdafiə Nazirliyində Putinin iştirakı ilə keçirilən kollegiyanın iclasından sonra səhər saatlarında baş verib. İclasda Putin cəbhədə sıçrayış ilindən, strateji təşəbbüsə sahib olmaqdan danışıb.
Birdən saatlar sonra Moskvada bir rus general öldürülür, bu, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin təxminən üç ili ərzində görünməmiş bir təbəqədir. Bəs bu təbəqənin “sahibi” Kiyevdir, yoxsa Trampla Putin arasında mümkün razılaşmadan qane olmayan daha güclü subyektlərdir? Bir neçə gün əvvəl Parisdə Makron-Zelenski-Tramp görüşü baş tutub. Həmin vaxt ABŞ-nin yeni seçilmiş prezidenti Paris Notr-Dam kilsəsinin yenidən açılması münasibətilə onu ziyarət edib.
Bundan sonra Fransa prezidenti Makron Ukraynaya sülhməramlı kontingentin göndərilməsi imkanını müzakirə etmək üçün Polşaya gedib. Görünür, razılaşma yoxdur, amma fikir ayrılığının “arxa tərəfi” bəlkə də Şərqi Avropada deyil, dumanlı Albiondadır. Zelenskinin narazılığı bəlkə də həmçinin bir vaxtlar Kiyevə 2022-ci ilin martında Moskva ilə İstanbul prosesində razılığa gəlməyə imkan verməyən Londonun narazılığıdır.
Təbii ki, o zaman Vaşinqton Londona bəlkə də ümumiyyətlə mane olmayıb. İndi Zelenski deyir ki, onun Vaşinqtonla birbaşa ünsiyyətə ehtiyacı var. Bu, bəlkə də o deməkdir ki, Ukrayna prezidenti müharibəni bitirmək və davam etdirmək kimi iki “imperativ” arasında sıxışıb və bu mənada vəziyyət, şübhəsiz, 2022-ci ilin martından qat-qat mürəkkəbdir.
Ola bilsin ki, Zelenski atəşkəsə getmək üçün ABŞ-dən birbaşa təhlükəsizlik zəmanəti gözləyir. Bəs o bu zəmanəti almasa və ya Parisdəki üçtərəfli görüşün 20 dəqiqəsində əldə etdiyindən artığını almasa, hara gedəcək?
Asif Cəfərov
Ordu.az
